Dự án: Tessellation – Sự giao thoa giữa Toán học và Nghệ thuật

Tessellation là một mô hình lát mặt phẳng tạo ra bởi các mảnh ghép giống hệt nhau mà không có sự chồng chéo và không có khoảng trống giữa các mảnh ghép. Các mảnh ghép giống hệt nhau như vậy được gọi là các mảnh ghép đơn vị. Từ “tessellation” xuất phát từ “tessella” trong tiếng Latin, có nghĩa là một khối lập phương nhỏ hoặc một viên gạch.

Trên thực tế ta bắt gặp rất nhiều mô hình về tessellation trong tự nhiên. Chẳng hạn: bàn cờ vua là một tessellation được ghép bởi các hình vuông, các lỗ của tổ ong, vảy cá xếp trên mình con cá, hạt ngô xếp trên các bắp ngô, mắt dứa xếp trên vỏ quả dứa,…

Quan sát các mô hình tự nhiên trên có thể nhận thấy: các mảnh ghép đơn vị đều không bị chống lấn lên nhau và không có khoảng trống giữa những mảnh ghép. Đây cũng chính là hai nguyên tắc quan trọng nhất để tạo ra các tessellation. Con người đã phát hiện những đặc tính ưu việt này của tạo hóa và đã biết ứng dụng chúng vào thiết kế các tác phẩm trong kiến trúc, hội họa, dệt may.

Tessellations có thể được tìm thấy trong nhiều nền văn hóa trên khắp thế giới và dưới nhiều hình thức khác nhau. Các kết quả khảo cổ đã chỉ ra tessellation xuất hiện từ khoảng 4000 năm TCN ở nền văn minh Sumer, nơi bức tường của các ngôi đền được nạm khắc với thiết kế lưới tổ ong từ những mảnh đất sét cứng. Tessellations cũng được tìm thấy trong rất nhiều yếu tố nghệ thuật của các nền văn hóa bao gồm: Ả Rập,Trung Quốc, Ai Cập, Hy Lạp, Nhật Bản, Ba Tư và La Mã…Đóng góp đáng kể nhất cho sự phát triển của Tessellation phải kể đến đó là của họa sĩ đồ họa người Hà Lan,MC Escher (1898-1972). Trong suốt cuộc đời của mình, ông luôn tự cho rằng mình”tuyệt đối ngây thơ trong việc tìm hiểu các môn khoa học chính xác”.Thậm chí khi còn là một đứa trẻ, Escher đã mê mẩn với tính trật tự và sự đối xứng.Các công trình của Escher được các nhà toán học có uy tín, các nhà khoa học và tinh thể học đánh giá cao, mặc dù ông không được đào tạo một cách bài bản về khoa học hay toán học. Nhiều tác của Escher đã trở thành những ý tưởng quan trọng cho nghiên cứu của các nhà toán học và tinh thể học trong lĩnh vực đối xứng màu. 

 

Mỗi một tác phẩm tesselltion chính là một tác phẩm nghệ thuật mà ở đó các họa tiết được sắp xếp và tạo thành từ các phép biến hình. Chính vì vậy, có thể nói tessellation là sự giao thoa giữa Toán học và nghệ thuật. Hãy cùng xem các bạn học sinh khối 9 và 11 trường Hanoi Academy đã vận dụng Tessellation để thiết kế những tấm thảm rất đặc biệt như thế nào nhé!

Cô giáo Bùi Thị Thu Thảo