Chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ vào giảng dạy trực tuyến từ thầy cô Hanoi Academy

Những chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ vào giảng dạy trực tuyến từ thầy cô Hanoi Academy:

Đại dịch Covid 19 là một thảm họa của nhân loại, tác động đến mọi mặt của đời sống con người khiến chúng ta buộc phải thay đổi để thích ứng với hoàn cảnh. Những thay đổi này vừa là nguy cơ, vừa là cơ hội với tất cả các lĩnh vực, kể cả với lĩnh vực giáo dục. Nguy cơ mà bệnh dịch đem lại là thầy và trò không thể dạy – học trực tiếp tại trường nhưng cơ hội mà nó mang đến là thầy trò có thêm cơ hội để tiếp cận các phương pháp giảng dạy học tập từ xa. Chúng tôi, những giáo viên trường Hanoi Academy, bằng nỗ lực cao nhất luôn cố gắng ứng dụng công nghệ vào giảng dạy trực tuyến để học sinh được tiếp tục học tập và thực hiện chủ trương “Tạm dừng đến trường nhưng không dừng học”. 

Trong bài viết này tôi sẽ chia sẻ những trải nghiệm cũng như kinh nghiệm của mình để tạo môi trường học tập trực tuyến đạt hiệu quả và gây hứng thú nhiều nhất cho học sinh với 2 nội dung chính:

  • Hệ thống phần mềm, ứng dụng sử dụng để giảng dạy trực tuyến ở Hanoi Academy
  • Làm sao để ứng dụng hiệu quả hệ thống giảng dạy trực tuyến

1. Hệ thống phần mềm, ứng dụng sử dụng để giảng dạy trực tuyến

Hiện nay có hai thế thống ứng dụng tôi đánh giá mạnh và hoàn chỉnh nhất để sử dụng trong dạy học trực tuyến là hệ thống ứng dụng của Google và hệ thống ứng dụng của Microsoft. Một hệ thống ứng dụng tốt để có thể sử dụng giảng dạy trực tuyến cần phải đáp ứng được nhiều yếu tố như: Tổ chức dạy học trực tiếp qua Video Call, điểm danh, giao bài, chấm bài, quản lý điểm học sinh và một yếu tố rất quan trọng là tính bảo mật cho tài khoản của người dạy và người học. Hệ thống ứng dụng của Google và Microsoft có thể ví như Nike và Adidas, Cocacola và Pepsi, mỗi hệ thống có những điểm mạnh riêng, cá nhân tôi thậm chí còn sử dụng cả hai cho những công việc khác nhau. Tuy nhiên trong phạm vi bài viết này tôi sẽ bàn về hệ thống ứng dụng dạy học trực tuyến của Google và các ứng dụng hỗ trợ giảng dạy liên quan 

Trường Hanoi Academy là một trong những trường đầu tiên của Hà Nội đã đi tiên phong trong việc sử dụng hệ thống tài khoản email giáo dục của Google với dạng đuôi .edu.vn, cho tất cả giáo viên và học sinh trong trường cho phép nhà trường thiết lập một hệ thống tài khoản làm việc và học tập chuyên nghiệp, có tính bảo mật cao. Thêm vào đó, Google còn hỗ trợ cho tài khoản giáo dục được sử dụng những ứng dụng mới, tốt nhất của mình và không giới hạn dung lượng sử dụng. Các tài khoản của Google có một điểm rất mạnh là có một “mối quan hệ rộng” hay nói cách khác là liên kết tới rất nhiều các ứng dụng bên ngoài phục vụ cho mục đích dạy học như Padlet, Edpuzzle, Quizizz, Kahoot, Menti vv…. mà trong bài viết tôi sẽ đề cập tới một trong số các ứng dụng đó. Ngay từ đầu năm học các GVCN của trường đã tạo Google classroom cho lớp hoặc môn học có liên kết Padlet, Edpuzzle, Quizizz, Kahoot, Menti… để giao các nhiệm vụ học tập cho học sinh. Và các  ứng dụng này càng phát huy hiệu quả trong giai đoạn học trực tuyến lại đảm bảo tính an toàn, bảo mật thông tin.

2. Ứng dụng hiệu quả hệ thống giảng dạy trực tuyến

Tôi sẽ chia sẻ kinh nghiệm của mình bằng tiến trình tổ chức một tiết học để các thầy cô, học sinh có thể hình dung dễ hơn lí do tại sao nên sử dụng ứng dụng. Để dạy một bài giảng trực tuyến, hiện tôi đang sử dụng mô hình lớp học đảo ngược (Flipped Classroom) để tổ chức các hoạt động học tập cho học sinh. Đây là mô hình được xây dựng dựa trên lí thuyết học tập tích cực (Active learning) trong đó người học chủ động tìm hiểu, khám phá kiến thức thông qua quá trình tương tác; giúp người học chủ động điều tiết nhịp độ học tập của mình, phát triển nhận thức qua từng cấp bậc: ghi nhớ, hiểu (giai đoạn tiếp cận với tài liệu), và sau đó là ứng dụng, phân tích, tổng hợp (giai đoạn xử lý thông tin, xây dựng kiến thức thông qua các hoạt động học tập do giảng viên tổ chức trên lớp). 

Một tiết học đảo ngược được thực hiện như sau:

a) Trước buổi học

Trước buổi học, học sinh sẽ được tôi gửi một video bài giảng trên Google Classroom. Nhiệm vụ của học sinh là xem video, trả lời những câu hỏi được đặt ra trong video trước khi đến với giờ học trực tiếp theo thời khóa biểu bằng Video Call

Giống như phụ huynh, trước đây tôi cũng đã từng thắc mắc: Nếu cho học sinh xem video qua mạng làm sao giáo viên có thể kiểm tra được liệu học sinh có thực sự xem video không, có hiểu nội dung qua video không, nếu hiểu thì mức độ hiểu được là bao nhiêu phần trăm v.v… Đối với mô hình lớp học đảo ngược, việc kiểm tra tiến độ trước buổi học càng quan trọng hơn, là tiền đề để giáo viên có thể hỗ trợ học sinh tại tiết học trực tiếp. Do đó, giáo viên cần một công cụ đủ mạnh, đáp ứng được những yêu cầu đánh giá kiến thức.

Hiện nay các thầy cô tại trường Hanoi Academy đang sử dụng ứng dụng online Edpuzzle trên trang Edpuzzle.com để thực hiện những video bài giảng gửi cho học sinh. Edpuzzle cho phép tạo những video bài giảng mà giáo viên có thể đính kèm các câu hỏi trắc nghiệm, câu hỏi mở, các lời chú thích bằng văn bản hoặc bằng bản thu âm tại thời điểm nhất định trong video. Học sinh cần trả lời câu hỏi để xem được phần tiếp theo, nếu không trả lời, timeline của video sẽ ngừng tại thời điểm đó. Sau khi trả lời, học sinh có thể xem được đáp án chính xác cũng như nghe được cả đoạn giải thích đi kèm của giáo viên với đáp án của câu hỏi. Đó là những tiện ích khi học sinh sử dụng. Đối với giáo viên, Edpuzzle cho phép giáo viên kiểm tra chi tiết học sinh đã xem video trong thời gian bao lâu, tỉ lệ câu trả lời đúng là bao nhiêu phần trăm qua báo cáo của ứng dụng. Đây chính là cách để giáo viên có thể tương tác với học sinh một cách gián tiếp mà vẫn nhận được phản hồi tương đối chính xác cũng như hình thành, bồi dưỡng cho học sinh năng lực tự học – một năng lực mà nhìn chung học sinh Việt Nam còn khá yếu.

ứng dụng công nghệ vào giảng dạy trực tuyến  Chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ vào giảng dạy trực tuyến từ thầy cô Hanoi Academy
Chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ vào giảng dạy trực tuyến từ thầy cô Hanoi Academy
Chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ vào giảng dạy trực tuyến từ thầy cô Hanoi Academy
Ảnh 2: Báo cáo của Edpuzzle

b) Trong buổi học

Mục tiêu buổi học trực tuyến trong mô hình lớp học đảo ngược là thầy cô và học sinh có cơ hội thảo luận, trao đổi những nội dung còn chưa hiểu rõ trong quá trình tự học qua video trước buổi học sau đó sẽ tiến hành các hoạt động luyện tập, chữa bài, đánh giá học sinh. 

Các hoạt động chính trong buổi học như sau:

– Hoạt động điểm danh: Có rất nhiều ứng dụng có thể thực hiện chức năng điểm danh, nhưng tôi chọn Google Form để thực hiện hoạt động này. Google Form có rất nhiều ưu điểm trong việc điểm danh, cho phép người dùng tạo các biểu mẫu để khảo sát thông tin. Với mục đích điểm danh, tôi đã đánh thứ tự học sinh theo danh sách tại lớp nên khi kiểm tra kết quả thu được từ phiếu điểm danh, tôi chỉ cần xem thiếu số thứ tự bao nhiêu là có thể nhận ra ngay học sinh nào chưa có mặt trong buổi học. 

Chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ vào giảng dạy trực tuyến từ thầy cô Hanoi Academy
Ảnh 3: Phiếu điểm danh học sinh bằng Google Form

– Hoạt động trao đổi, thảo luận giữa giáo viên và học sinh: Trong buổi học trực tuyến, để có thể trao đổi, thảo luận với học sinh qua video call các thầy cô trường Hanoi Academy hiện đang sử dụng ứng dụng Google Meet. Ứng dụng này cho phép giáo viên và học sinh có thể gọi video call đồng thời chia sẻ màn hình máy tính để có thể dễ dàng trao đổi các nội dung kiến thức, bài tập, tài liệu v.v… 

Hiện nay ứng dụng Google Meet đã được tích hợp vào Google Classroom, điều này sẽ giúp việc bảo mật đạt hiệu quả tối đa, khi chỉ có những học sinh có tài khoản của nhà trường và ở trong lớp học đó mới có thể tham gia cuộc gọi; giải quyết được nỗi lo về an toàn an ninh mạng của một số phần mềm miễn phí, đơn lẻ.

Chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ vào giảng dạy trực tuyến từ thầy cô Hanoi Academy
Ảnh 4: Link Google Meet tích hợp trên Google Classroom

– Hoạt động thảo luận nhóm và nộp bài tập luyện tập trong buổi học: Trong các buổi học, nếu muốn tổ chức hoạt động nhóm hoặc muốn học sinh nộp bài tập luyện tập trong giờ học nhưng giáo viên cần quan sát tiến trình và tổng thể bài làm của cả lớp cùng một lúc, tôi sử dụng ứng dụng online Padlet trên trang Padlet.com. Ứng dụng này cho phép tạo ra các trang dạng Note, trong đó học sinh có thể cùng tương tác, thực hiện nhiệm vụ theo nhóm của mình để thảo luận một nội dung hoặc có thể gửi đính kèm hình ảnh bài tập, video của nhóm mình. Tất cả các Note này sẽ được trình bày trên một trang rất thuận lợi để giáo viên theo dõi tiến trình tất cả học sinh cùng làm việc để ngoài ra các học sinh có thể xem và tham khảo, bình luận bài làm của học sinh khác, nhóm khác trong phần thảo luận chung.

Chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ vào giảng dạy trực tuyến từ thầy cô Hanoi Academy
Ảnh 5: Sử dụng Padlet để thảo luận hoặc nộp bài của học sinh

– Hoạt động đánh giá trong giờ học: Trong giờ học để đánh giá hiệu quả kết quả học tập của học sinh một cách nhanh chóng, tôi thường sử dụng dạng bài tập trắc nghiệm hoặc dạng bài tập hỗn hợp trắc nghiệm và tự luận. Để thực hiện hoạt động này, tôi thường sử dụng công cụ Google Form để làm đề kiểm tra.

Google Form có chức năng “Đặt làm bài kiểm tra – Assignment” với các câu trả lời bắt buộc. Khi sử dụng làm bài kiểm tra, Google Form có thể hạn chế số bài làm của học sinh; giới hạn chỉ có học sinh có tài khoản trường Hanoi Academy mới có thể làm bài; học sinh có thể được để chế độ xem các câu trả lời đúng, câu trả lời sai hoặc biểu điểm/điểm cá nhân cũng như phản hồi tự động của giáo viên về câu trả lời ngay sau khi làm bài; xem được biểu đồ điểm của cả lớp để có thể tự đánh giá kết quả của mình.

Google Form có chế độ chấm điểm tự động, các câu hỏi có thể tráo ngẫu nhiên đề và đáp án để giảm thiểu học sinh gian lận. Ngoài ra một điểm mạnh nữa của Google Form khi sử dụng làm bài kiểm tra là giáo viên nhận được được kết quả của cả lớp ngay sau khi học sinh làm bài và có thể chuyển điểm tự động sang Google Classroom để tổng hợp phần trăm và lưu trữ kết quả đồng thời với kết quả trong Google Form.

Một vài ứng dụng nữa cũng có thể sử dụng để đánh giá học sinh, giúp học sinh hứng thú hơn như Quizizz, Kahoot… Đây cũng là những ứng dụng tạo đề trắc nghiệm các thầy cô có thể tham khảo và nó cũng có thể đưa kết quả tự động vào trong Google Classroom.

Chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ vào giảng dạy trực tuyến từ thầy cô Hanoi Academy
Ảnh 6: Bài tập đánh giá trên Google Form và biểu đồ tổng hợp điểm

– Phiếu rời lớp: Để chắc chắn học sinh tham gia đến cuối buổi học, tôi thường cho học sinh điền Phiếu rời lớp được thiết kế bằng Google Form, trong đó học sinh phải viết giờ rời lớp và viết tối thiểu 3 nội dung kiến thức hoặc kĩ năng mình học được qua buổi học (Tính từ thời điểm học qua video trên Edpuzzle).

Chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ vào giảng dạy trực tuyến từ thầy cô Hanoi Academy
Ảnh 7: Phiếu rời lớp
Chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ vào giảng dạy trực tuyến từ thầy cô Hanoi Academy
Ảnh 8: Kết quả thu được của phiếu rời lớp

c) Sau buổi học

Sau buổi học, học sinh sẽ cần phải làm một số bài tập tự luận hoặc bài tập trắc nghiệm giao dưới dạng bài tập về nhà. Ở phần này tôi sẽ tận dụng chức năng giao và nộp bài của Google Classroom để có thể nhận nhận và chấm bài cho học sinh một cách nhanh nhất. Học sinh sẽ nộp bài bằng cách đính kèm file ảnh chụp bài làm của mình hoặc làm trực tiếp trên Google Docs được giáo viên giao. Google Classroom có chức năng đặt lịch nộp bài, nếu học sinh nộp bài muộn sẽ có thông báo bài nộp muộn nên giáo viên sẽ dễ dàng kiểm tra bài làm của học sinh có được nộp đúng giờ hay không.

Sau khi nhận bài làm của học sinh, tôi sẽ chấm chữa, nhận xét bài làm cũng như cho điểm học sinh ngay trên Google Classroom và trả điểm cho học sinh. Google Classroom sẽ thông báo qua email cho học sinh kết quả cũng như những nhận xét của giáo viên về bài làm của mình. Tất cả học sinh sẽ chỉ nhìn được bài làm của mình chứ không nhìn được bài làm, kết quả của các bạn khác nên tính bảo mật rất cao.

Chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ vào giảng dạy trực tuyến từ thầy cô Hanoi Academy
Ảnh 9: Nộp bài và chấm điểm trên Google Classroom

Trên đây là những chia sẻ về một tiết dạy điển hình của tôi khi giảng dạy trực tuyến, cũng như các giờ học khác của các thầy cô ở Hanoi Academy vẫn các ứng dụng đó nhưng vận dụng kết hợp linh hoạt trong giờ học. Hiện nay có rất nhiều ứng dụng cũng như những phương pháp giảng dạy khác nhau phù hợp với điều kiện của từng trường, khả năng sử dụng công nghệ của giáo viên, học sinh. Nhưng tôi tin rằng dù dạy trực tuyến , các giáo viên cũng sẽ cố gắng hết khả năng và dành hết tâm huyết để có thể đem lại những điều tốt đẹp nhất cho học sinh của mình, đặc biệt trong những thời điểm khó khăn như giai đoạn hiện nay.

                                                                                                                                                       Tác giả: Thầy  Đỗ Quang Hưng

Xem thêm thông tin: tại đây